Զոքանչս ուղիղ մահճակալում վրաս սառը ջրի դույլ դատարկեց… բայց ես նույնիսկ չէի պատկերացնում, թե ինչպես է դա ավարտվելու։
— Վե՛ր կացեք, ծույլ աղջիկներ,— գոռոցը ճեղքեց լռությունը հենց մի վայրկյան առաջ, քան սառցե ջուրը հոսեց Օլիվիա Բենեթի մարմնով։
Հոսանքը թրջեց նրա գիշերանոցը, մազերը, անկողինը։ Նա կտրուկ շունչ քաշեց, աչքերը լայնացան վախից ու ճիչով վեր թռավ անկողնուց։
Դիմացը կանգնած էր զոքանչը՝ Էլեոնորա Բենեթը, ձեռքին դատարկ մետաղական դույլ, ու նայում էր նրան սառը բավարարվածությամբ։
— Այս տանը արևածագից հետո ոչ ոք չի քնում,— սուլեց նա։ — Դու աշխատասեր տղամարդու ես ամուսնացել, ոչ թե երազկոտների սանատորիա ես եկել։ Վե՛ր կաց ու սկսիր արժանանալ քո տեղին։
Օլիվիան դողում էր՝ թե՛ ցրտից, թե՛ նվաստացումից։ Ժամը գրեթե ինն էր։ Մի քանի ժամ էր միայն քնել՝ բարում կրկնակի հերթափոխից հետո… ու հիմա սա։
— Էլեոնորա, խնդրում եմ…— շշնջաց նա հոգնած, կոտրվող ձայնով։ — Ես աշխատել էի մինչև…
— Մի արդարանա՛,— կտրուկ ընդհատեց նա։ — Մի քանի ժամ ֆասթֆուդում աշխատեցիր ու արդեն մտածում ես՝ հանգստանալու իրավունք ունե՞ս։
Դռան մոտ հայտնվեց Օլիվիայի ամուսինը՝ Իթանը։ Նա քարացավ՝ տեսնելով թաց անկողինը ու մորը՝ դույլը ձեռքին։
— Մա՛մ, խելքդ թռե՞լ է։
— Ես անում եմ այն, ինչ դու վաղուց պիտի անեիր,— հանգիստ պատասխանեց Էլեոնորան։ — Այս աղջիկը շատ է ծուլացել։
Օլիվիան բառեր չուներ։ Երկու տարի էր՝ դիմանում էր նվաստացումներին․
«Վատ ես պատրաստում»,
«Մոխրագույն մկնիկի նման ես հագնվում»,
«Կոպեկներ ես վաստակում»։
Իսկ Իթանը միշտ պաշտպանում էր մորը․ «Նա քեզ համար լավն է ուզում»։
Բայց այսօր նրա ներսում ինչ-որ բան կոտրվեց։
Օլիվիան դանդաղ կանգնեց՝ ջուրը վրայից կաթելով ու կամաց ասաց․
— Ճիշտ ես, Էլեոնորա։ Ոչ ոք չպետք է ծույլ լինի։
Բայց ոչ ոք էլ իրավունք չունի ուրիշ մարդուն աղբի պես վերաբերվել։
Սենյակում մահացու լռություն իջավ։ Էլեոնորան առաջին անգամ չկարողացավ պատասխանել։ Միջանցքում ընտանիքի անդամները հավաքվել էին՝ աղմուկից ձգված։
Բայց Օլիվիան աչքերը չիջեցրեց։
— Երկու տարի լռել եմ,— շշնջաց նա։ — Բայց էլ չեմ լռելու։
Նախաճաշի ժամանակ սառցե մթնոլորտ էր։ Օլիվիան նստած էր սրբիչով փաթաթված, Իթանը՝ դիմացը, չիմանալով ինչից սկսել։
— Օլիվիա, մաման պարզապես…
— Ո՛չ,— ընդհատեց նա։ — Սա արդարացում չունի։
Էլեոնորան հանգիստ մի կում թեյ խմեց։
— Դու պարզապես շատ զգայուն ես,— ծաղրով ասաց նա։ — Ես քեզ պատասխանատվություն եմ սովորեցնում։
— Պատասխանատվությո՞ւն,— կամաց կրկնեց Օլիվիան։ — Ես երկու աշխատանք եմ անում, փող եմ բերում տուն, ու միակ բանը, որ ուզում եմ՝ մի քիչ հարգանք է։
— Հարգա՞նք ես ուզում։ Դե աշխատի՛ր դրա համար,— ծաղրական ժպտաց զոքանչը։
Դա վերջին խոսքն էր, որ Օլիվիան պատրաստ էր تحملել։
— Դու կարծում ես՝ ես ծառա եմ միայն նրա համար, որ գոգնոց եմ կրում,— ասաց նա՝ կանգնելով։ — Բայց գոնե ես ուրիշներին չեմ նվաստացնում։ Երևի դու էլ պիտի դա սովորես։
Էլեոնորան դողաց՝ հազիվ պահելով բաժակը։
Իթանը միայն հիմա բարձրացրեց աչքերը։
— Մա՛մ… այն, ինչ արեցիր, սխալ էր։
— Դու նրա կողմն ե՞ս կանգնում,— պայթեց նա։
— Այո,— կամաց ասաց Իթանը։ — Որովհետև նա իմ կինն է։ Եվ նա արժանի է հարգանքի։
Այդ խոսքերը Էլեոնորային ավելի ուժեղ հարվածեցին, քան սառը ջրի դույլը։
Նույն երեկո Օլիվիան պայուսակ հավաքեց։
— Ես գնում եմ,— ասաց նա՝ խուսափելով Իթանի հայացքից։
— Ոչ,— պատասխանեց նա։ — Մենք միասին ենք գնում։ Ես չեմ ուզում ապրել մի տեղում, որը քեզ ցավ է պատճառում։
Երկու ամիս անց նրանք ապրում էին քաղաքի ծայրամասում՝ փոքր բնակարանում։ Համեստ, բայց խաղաղ։
Մի երեկո դռան մոտ ծրար կար։ Ձեռագիրը ծանոթ էր։
Էլեոնորա Բենեթ։
«Օլիվիա,
Ես սխալ էի։
Դու արժանի չէիր այն վերաբերմունքին, ինչպես ես քեզ հետ վարվեցի։
Դու ուժեղ ես։
Ես կորցրեցի որդուս հարգանքը, որովհետև ինքս հարգանք չէի ցույց տալիս։
Եթե կարողանաս ներել՝ կուզենայի քեզ նորից տեսնել։
— Էլեոնորա»։
Օլիվիան երկար ժամանակ նամակը պտտեց ձեռքերում։ Ներելը արագ չի գալիս, բայց այդ բառերը ինչ-որ բան փոխեցին։
Մի շաբաթ անց նրանք կանգնեցին հին տան առաջ։ Էլեոնորան դուրս եկավ շքամուտք՝ ակնհայտ ծերացած։
— Թեյ եմ բերել,— մեղմ ժպիտով ասաց Օլիվիան։
— Իսկ ես խոստանում եմ, որ այս անգամ ոչինչ չեմ թափի,— պատասխանեց Էլեոնորան։
Երկուսն էլ ծիծաղեցին՝ կամաց, բայց անկեղծ։
Ժամանակի ընթացքում նրանք սովորեցին ներել միմյանց։ Տանը նորից լսվում էին խոսակցություններ, ծիծաղ, ու թարմ թխվածքի բույր։
Մի ժամանակ սառը ջրի դույլը նվաստացման խորհրդանիշ էր։
Բայց հենց դա էր, որ լվացավ հպարտությունը, զայրույթն ու տարիների լռությունը։
Երբեմն հարգանքի ճանապարհը չի սկսվում բարությունից…
Այն սկսվում է ցավից։
Ու այդ առավոտ Օլիվիա Բենեթը վերջապես սովորեց պայքարել իր համար։
