Երբ ամուսնուս հետ ժամանակավորապես տեղափոխվեցինք նրա մոր տուն, գիտեի, որ միասին ապրելը հեշտ չի լինելու։Բայց երբեք չէի պատկերացնում, որ նա մեր ննջասենյակին վերաբերվելու է այնպես, կարծես այն իրենն է։
Սկզբում ամեն ինչ անվնաս էր թվում։
Առանց թակելու ներս էր մտնում՝ մաքուր սրբիչներ թողնելու, վարագույրները բացելու կամ անկողինը կարգի բերելու համար։
Հետո ամեն ինչ սկսեց փոխվել։
Հագուստս մի դարակից մյուսն էր տեղափոխվում։
Անձնական փաստաթղթերը անհետանում էին գրասեղանից ու հետո հայտնվում ուրիշ տեղում։
Զարդերի տուփս վերադասավորված էր լինում։
Նույնիսկ այն փոքրիկ ծրարը, որտեղ պահում էի մահացած մորս անձնական նամակները, ակնհայտորեն բացված էր։
Ամեն անգամ, երբ ասում էի, որ ինչ-որ բան տեղաշարժվել է, սկեսուրս անմեղ ժպտում էր։
— Պարզապես օգնում էի։ Դու շատ թափթփված ես։
Ամուսինս ասում էր՝ դրանից մեծ խնդիր չստեղծեմ։
— Նա լավ մտադրություններ ունի,— ասում էր։
Այդ պատճառով լռում էի։
Բայց ամեն օր նույն բանն էր կրկնվում։
Երբեմն տուն էի վերադառնում ու անմիջապես հասկանում, որ նա մեր սենյակում է եղել։
Աթոռը տեղաշարժված էր։
Օծանելիքս ուրիշ տեղում էր։
Պահարանի դռները, որոնք փակել էի, հանկարծ բաց էին լինում։
Ամենավատը խառնաշփոթը չէր։
Ամենավատն այն զգացողությունն էր, որ այդ տանը իրականում ոչինչ անձնական չէր։
Հետո մի օր սովորականից շուտ տուն վերադարձա ու տեսա, թե ինչպես է նա դուրս գալիս մեր ննջասենյակից։
Ինձ տեսնելուն պես քարացավ։
Կես վայրկյան մեզանից ոչ մեկը ոչինչ չասաց։
Հետո նա հանգիստ փակեց դուռն իր հետևից ու իջավ ներքև՝ կարծես ոչինչ չէր պատահել։
Հենց այդ պահին որոշեցի, որ այլևս վերջ։
Այլևս չէի պատրաստվում վիճել։
Բողոքել։
Կամ քաղաքավարի խնդրել, որ չմտնի։
Հաջորդ առավոտ սպասեցի, մինչև նա գնումների գնաց։
Ամուսինս արդեն աշխատանքի էր մեկնել։
Տանը կատարյալ լռություն էր։
Մտա մեր ննջասենյակ, փակեցի դուռն ու գրեթե մեկ ժամ ծախսեցի՝ ամենայն զգուշությամբ մի բան պատրաստելու վրա։
Երբ ավարտեցի, ամեն ինչ լիովին սովորական տեսք ուներ։
Ոչինչ չէր փոխվել։
Հետո իջա ներքև ու սպասեցի։
Սկեսուրս կեսօրին վերադարձավ։
Քսան րոպե անց միջանցքում նրա քայլերի ձայնը լսեցի։
Նա կանգ առավ իմ ննջասենյակի դռան մոտ։
Դուռը դանդաղ բացվեց։
Մի քանի վայրկյան անց հանկարծակի շնչակտուր ձայն լսեցի։
Հետո՝ կատարյալ լռություն։
Նա գունատված իջավ աստիճաններով, առանց որևէ բառ ասելու ուղիղ նայեց ինձ, վերցրեց պայուսակն ու դուրս եկավ տնից։
Այդ օրվանից հետո նա այլևս երբեք չմտավ իմ ննջասենյակ։
Իսկ այն, ինչ ես դրել էի այդ սենյակում, մի բան էր, որը նա երբեք չէր կարող բացատրել՝ առանց խոստովանելու, թե իրականում ինչով էր զբաղվում։
Երբ ես ու ամուսինս՝ Դանիելը, տեղափոխվեցինք նրա մոր տուն, ենթադրվում էր, որ դա ժամանակավոր է լինելու։
Երեք ամիս։
Գուցե չորս։
Մենք գումար էինք խնայում սեփական տան կանխավճարի համար, իսկ նրա մայրը՝ Մարգարեթը, պնդել էր, որ մնանք իր մոտ՝ վարձակալության վրա գումար վատնելու փոխարեն։
— Գոնե այսպես ավելի արագ գումար կխնայեք,— ասաց նա։
Սկզբում շնորհակալ էի։
Մարգարեթը մեզ տրամադրեց վերևի հարկի ննջասենյակը, դատարկեց պահարանի կեսն ու ասաց, որ մեզ ազատ զգանք։
Բայց մեկ շաբաթ էլ չէր անցել, երբ հասկացա, որ նրա տանը «ազատ զգալը» բոլորովին չէր նշանակում «անձնական տարածք ունենալ»։
Առաջին անգամ տարօրինակ բան նկատեցի, երբ օծանելիքս տեղաշարժված էր։
Այն միշտ պահում էի կոմոդիս ձախ կողմում։
Այդ երեկո այն աջ կողմում էր։
Մտածեցի՝ Դանիելն է ձեռք տվել։
Բայց նա չէր եղել։
Երկու օր անց ծալած հագուստս վերադասավորված էր։
Հետո զարդերի տուփս փոքր-ինչ բացված գտա։
Դրանից հետո նկատեցի, որ գրասեղանիս թղթերն ուրիշ հերթականությամբ էին դասավորված։
Ամեն անգամ ինքս ինձ համոզում էի, որ երևակայությունս է։
Մինչև մի շաբաթ օր։
Իջել էի ներքև՝ սուրճ պատրաստելու, իսկ տասը րոպե անց վերադարձա։
Մարգարեթը կանգնած էր կոմոդիս մոտ՝ դարակներից մեկը բացած։
Ինձ տեսնելուն պես թեթևակի ցնցվեց։
— Օ՜,— ասաց նա ու արագ փակեց դարակը։— Պարզապես հագուստ էի տեղավորում։
Բայց նրա ձեռքերում ոչ մի հագուստ չկար։
Անթարթ նայում էի նրան։
Նա ժպտաց։
Հետո կողքովս անցավ՝ կարծես ոչինչ չէր պատահել։
Այդ երեկո ամեն ինչ պատմեցի Դանիելին։
Նա հոգոց հանեց։
— Խնդրում եմ, սրա պատճառով վեճ մի սարքիր։
— Նա իմ դարակն էր բացել։
— Հավանաբար ինչ-որ պատճառ ուներ։
— Ի՞նչ պատճառ։
Նա ձեռքով տրորեց ճակատը։
— Նա միշտ շատ բծախնդիր է եղել տան հարցերում։
Չէի հավատում լսածիս։
— Այսինքն՝ քանի որ սա նրա տունն է, կարող է իմ իրե՞րը քրքրել։
— Ես դա չեմ ասում։
Բայց իրականում հենց դա էր ասում։
Այդ պատճառով դադարեցի բողոքել։
Փոխարենը սկսեցի ուշադիր հետևել։
Ամեն անգամ, երբ Մարգարեթը մտնում էր մեր սենյակ, ինչ-որ բան փոխվում էր։
Դարակներից մեկը մինչև վերջ փակված չէր լինում։
Նոթատետրերից մեկը հակառակ ուղղությամբ էր դրված։
Փակ ծրարի եզրին փոքրիկ ծալք էր հայտնվում։
Մի անգամ մահացած մորս անձնական նամակներից մեկը գտա սվիտերների կույտի տակ։
Ես հստակ գիտեի, թե որտեղ էի այն թողել։
Հենց այդ պահին իմ զայրույթը վերածվեց բոլորովին այլ բանի։
Սա այլևս սենյակը կարգի բերելու մասին չէր։
Նա ինչ-որ բան էր փնտրում։
Իսկ ինձ ապացույց էր պետք։
Մի քանի օր անց պատվիրեցի շարժումից ակտիվացող փոքրիկ տեսախցիկ։
Դանիելին ոչինչ չասացի։
Այն տեղադրեցի դարակի վերևում՝ այնպես, որ ուղղված լիներ դեպի կոմոդն ու գրասեղանը։
Տեսախցիկի տեսադաշտում ոչ մի անձնական կամ ինտիմ բան չէր երևում։
Միայն այն վայրերը, որտեղ Մարգարեթը շարունակ ինչ-որ բան էր փնտրում։
Հետո պատրաստեցի թակարդը։
Վերցրի կրեմագույն մեծ ծրար ու վրան գրեցի.
ԱՆՁՆԱԿԱՆ — ՄԻԱՅՆ ԴԱՆԻԵԼԻ ՀԱՄԱՐ։
Ներսում ամբողջությամբ հորինված նամակ դրեցի։
Այնտեղ գրված էր, որ ես ու Դանիելը գաղտնի որոշել ենք երկու շաբաթից տեղափոխվել։
Նաև գրել էի, որ տեղափոխվելուց հետո Դանիելը պատրաստվում է դադարեցնել Մարգարեթի տան որոշ ծախսերի վճարումը։
Դրանցից ոչ մեկը ճիշտ չէր։
Վերջում ևս մեկ նախադասություն ավելացրի.
«Խնդրում եմ, մայրիկին այս մասին ոչինչ չասես, մինչև ամեն ինչ վերջնականապես որոշված չլինի»։
Հետո փակեցի ծրարն ու դրեցի վերևի դարակում։
Հաջորդ առավոտ Մարգարեթը հայտարարեց, որ գնումների է գնում։
Սպասեցի, մինչև նրա մեքենան անհետացավ փողոցի վերջում։
Հետո միացրի տեսախցիկը։
Երբ նա տուն վերադարձավ, ես հատուկ մնացի ներքևում։
Գրեթե քառասուն րոպե ոչինչ տեղի չունեցավ։
Հետո հեռախոսս թրթռաց։
Շարժում է հայտնաբերվել։
Սիրտս սկսեց ուժգին բաբախել։
Բացեցի ուղիղ հեռարձակումը։
Մարգարեթը մտել էր մեր ննջասենյակ։
Նա իր հետևից փակեց դուռը։
Ոչ թե կիսով չափ։
Ամբողջությամբ։
Հետո ուղիղ մոտեցավ կոմոդիս։
Առանց որևէ տատանման։
Բացեց առաջին դարակը։
Հետո՝ երկրորդը։
Ապա՝ վերևինը։
Նկատեց ծրարը։
Նրա դեմքի արտահայտությունն ամբողջովին փոխվեց։
Նայեց ննջասենյակի դռանը։
Հետո վերցրեց ծրարը։
Մի քանի վայրկյան պարզապես նայում էր վրան գրված բառերին.
ԱՆՁՆԱԿԱՆ — ՄԻԱՅՆ ԴԱՆԻԵԼԻ ՀԱՄԱՐ։
Քիչ էր մնում ծիծաղեի։
Նա դեռ կարող էր կանգ առնել։
Կարող էր ծրարը հետ դնել իր տեղը։
Բայց չարեց։
Մարգարեթը զգուշությամբ բացեց ծրարը։
Բացեց նամակը։
Կարդաց յուրաքանչյուր տողը։
Հետո արեց մի բան, որը չէի սպասում։
Հանեց հեռախոսը։
Եվ լուսանկարեց նամակը։
Զարմանքից բերանս բաց մնաց։
Ահա այն։
Ապացույցը։
Նա չէր մաքրում։
Չէր դասավորում։
Չէր «օգնում»։
Նա միտումնավոր կարդում էր անձնական փաստաթղթերը և նույնիսկ պահում դրանց պատճենները։
Մարգարեթը նամակը նորից դրեց ծրարի մեջ, փակեց դարակն ու դուրս եկավ սենյակից։
Ես ոչինչ չասացի։
Այդ երեկո Դանիելը վերադարձավ աշխատանքից։
Ընթրիքի կեսին էինք, երբ Մարգարեթը հանկարծ պատառաքաղը դրեց սեղանին։
— Այսինքն,— սառն ասաց նա,— երկու շաբաթից տեղափոխվո՞ւմ եք։
Դանիելը քարացավ։
Ես դանդաղ բարձրացրի հայացքս ափսեից։
— Ի՞նչ,— հարցրեց նա։
Մարգարեթն անմիջապես հասկացավ իր սխալը։
Դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Ես ուղղակի… կանխազգացում ունեի։
Դանիելն անթարթ նայում էր նրան։
— Ինչի՞ մասին ես խոսում։
Նա փոքր-ինչ հետ տարավ աթոռը։
— Եվ, ինչպես երևում է, դու նաև պատրաստվում ես այլևս չօգնել ինձ հաշիվների հարցում։
Ճաշասենյակում լռություն տիրեց։
Դանիելը նայեց ինձ։
Հետո նորից՝ մորը։
— Դու որտեղի՞ց գիտես դա։
Մարգարեթը բացեց բերանը։
Բայց պատասխան չկար։
Ձեռքս տարա գրպանս ու հեռախոսս դրեցի սեղանին։
— Իրականում,— ցածրաձայն ասացի,— ես էլ կցանկանայի դա իմանալ։
Նրա հայացքն իջավ դեպի էկրանը։
Սեղմեցի «նվագարկել» կոճակը։
Տեսանյութում երևում էր, թե ինչպես է նա մտնում մեր սենյակ։
Բացում դարակը։
Հանում ծրարը։
Կարդում այն։
Եվ լուսանկարում։
Մարգարեթն ամբողջովին գունատվեց։
Դանիելը գրեթե քսան վայրկյան ոչինչ չասաց։
Հետո շշնջաց.
— Մա՛մ…
Նա անմիջապես սկսեց պաշտպանվել։
— Ես մաքրություն էի անում։
— Դու լուսանկարեցիր նրա նամակը։
— Կարծեցի՝ ինչ-որ բան այն չէ։
— Դու բացեցիր մի բան, որի վրա գրված էր՝ «Անձնական»։
— Սա ի՛մ տունն է։
Դանիելը ձեռքով հարվածեց սեղանին։
— Իսկ դա մե՛ր ննջասենյակն է։
Երբեք նախկինում չէի լսել, որ նա մոր վրա ձայն բարձրացնի։
Մարգարեթը ապշած նայում էր նրան։
Հետո շրջվեց դեպի ինձ։
— Այսինքն՝ դու ինձ գաղտնի նկարահանե՞լ ես։
Ես չշրջեցի հայացքս։
— Ես նկարահանել եմ իմ սեփական կոմոդը, որովհետև ինչ-որ մեկը շարունակ քրքրում էր այն։
Նրա դեմքը լարվեց։
Հետո ավելացրի.
— Իսկ այդ նամակը կեղծ էր։
Մարգարեթը թարթեց աչքերը։
— Ի՞նչ։
— Մենք երկու շաբաթից չենք տեղափոխվում։ Դանիելը չի պատրաստվում դադարեցնել որևէ բանի համար վճարելը։ Ես այդ նամակը գրեցի, որովհետև ուզում էի պարզել՝ իսկապես քրքրո՞ւմ ես իմ իրերը։
Դանիելը դանդաղ նայեց մորը։
— Եվ դու ուղիղ ընկար թակարդը։
Մարգարեթը ոչինչ չասաց։
Հաջորդ առավոտ Դանիելը փոխեց մեր ննջասենյակի դռան փականը։
Բայց մի տարօրինակ բան տեղի ունեցավ։
Գրեթե երբեք ստիպված չեղանք օգտվել դրանից։
Այդ երեկոյից հետո Մարգարեթն ընդհանրապես դադարեց մեր սենյակ մտնել։
Նա թակում էր դուռը։
Ամեն անգամ։
Առանց բացառության։
Եվ ամեն անգամ, երբ նրա հայացքը պատահաբար ընկնում էր կոմոդիս վրա, անմիջապես աչքերը շրջում էր։
Մեկ ամիս անց ես ու Դանիելը տեղափոխվեցինք մեր սեփական փոքրիկ բնակարանը։
Այն շքեղ չէր։
Մեծ էլ չէր։
Բայց այնտեղ անցկացրած առաջին գիշերը փակեցի ննջասենյակի դուռն ու ժպտացի։
Դանիելը նայեց ինձ։
— Ի՞նչ պատահեց։
Օծանելիքս դրեցի կոմոդի վրա։
Հենց այնտեղ, որտեղ ես էի ուզում։
— Ոչինչ,— ասացի։
— Պարզապես հաճելի է իմանալ, որ վաղն էլ այն նույն տեղում է լինելու։
