Ավտոբուսում բոլորը սկսեցին վիրավորել տոմս չունեցող երիտասարդին։ Երբ ես վճարեցի նրա ուղեվարձը, մի տղամարդ գոռաց, թե խաբեբաներին եմ պաշտպանում։ Բայց տղան բացեց հնամաշ պայուսակը, հանեց մանկական փոքրիկ կոշիկներն ու ասաց. «Ես այսօր առաջին անգամ հայրիկ եմ դառնալու։ Բայց մինչև հիվանդանոց հասնելը մի բան պիտի անեմ, որի մասին երեխայիս մայրը չգիտի»…
Այդ օրը աշխատանքի էի գնում։
Ես՝ Նարինես, հիսուներկու տարեկան եմ, երկար տարիներ ծննդատանը բուժքույր եմ աշխատում։
Առավոտյան ավտոբուսը լեփ-լեցուն էր։
Մի կանգառում վերահսկիչը մոտեցավ մոտ քսան տարեկան երիտասարդի։
— Տոմսդ ցույց տուր։
Տղան սկսեց խառնվել։
— Հեռախոսս անջատվել է։ Վճարման քարտս էլ այսօր հետս չէ։
— Ուրեմն իջիր հաջորդ կանգառում։
— Խնդրում եմ, հիմա չեմ կարող իջնել։ Հիվանդանոց պիտի հասնեմ։
Մարդիկ սկսեցին դժգոհել։
— Ամեն օր նույն պատմությունն է։
— Տոմս չունի, բայց ուզում է ձրի գնալ։
Մի տղամարդ նույնիսկ ծիծաղեց։
— Հիվանդանոցն էլ լավ պատճառ է գտել։
Տղայի աչքերը լցվեցին։
Ես մոտեցա ու վճարեցի նրա ուղեվարձը։
— Վերջ։ Թող գնա։
Բայց տղան ավելի վատ զգաց։
— Ես ձեզ գումարը կվերադարձնեմ, տիկի՛ն։
— Պետք չէ։
Նա նստեց պատուհանի մոտ ու բացեց պայուսակը։
Ներսում երկու փոքրիկ, ձեռքով գործած կոշիկ կար։
Մեկը բաց կապույտ էր, մյուսը՝ սպիտակ։
Ես ժպտացի։
— Ձեր երեխայի՞ համար են։
Նա գլխով արեց։
— Կինս հիմա ծննդատանն է։ Առաջին երեխան է։
— Ուրեմն շտապիր նրա մոտ։
Տղան նայեց կոշիկներին։
— Նախ պիտի քրոջս տեսնեմ։
— Ինչո՞ւ։
Նա երկար լռեց։
Հետո շշնջաց.
— Երկու տարի է՝ քույրս ոչ մի երեխայի չի կարողանում մոտենալ։ Բայց այս կոշիկները հենց ինքն է գործել։ Կինս չգիտի, որ ես նրա հետ այդ ամբողջ ընթացքում կապը չեմ կտրել…
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Ես նստեցի երիտասարդի կողքին։
Նրա անունը Հայկ էր։
Աշխատում էր առաքիչ, իսկ երեկոյան սովորում էր տեխնիկական ուսումնարանում։
Կինը՝ Լիանան, արդեն ծննդատանն էր։ Այդ առավոտ կծկումներն սկսվել էին, և հարևանուհին նրան հիվանդանոց էր ուղեկցել։
Հայկը նույն պահին աշխատանքից դուրս էր եկել։
Ավտոբուս էր նստել, որովհետև մեքենա չուներ։
Բայց հիվանդանոցից առաջ ուզում էր քրոջ տուն գնալ։
— Ինչո՞ւ հենց հիմա,— հարցրի։— Քո կնոջը կարող ես պետք գալ։
Նա նայեց ձեռքիս։
— Գիտեմ։ Բայց քույրս այս կոշիկները երկու ամիս է պատրաստել։ Ասել էր՝ մինչև երեխայի ծնվելը գամ վերցնեմ, որ ինքը չամաչի տալ։
Հետո ավելի ցածր խոսեց։
— Երկու տարի առաջ նա երեխա էր կորցրել։
Ես լռեցի։
Հայկը շարունակեց.
— Մեր ընտանիքում այդ օրվանից ոչ ոք չգիտի՝ ինչպես խոսել նրա հետ։ Եթե երեխայի մասին ենք հիշատակում, լաց է լինում։ Եթե չենք հիշատակում, ասում է՝ իրեն մոռացել ենք։
— Իսկ կոշիկները ինչպե՞ս է գործել։
— Մի օր ինքն էր զանգել։ Ասաց՝ ուզում է մեր երեխայի համար ինչ-որ բան պատրաստել։ Հետո խնդրեց, որ ոչ մեկին չասեմ։
Նա ցույց տվեց երկու կոշիկները։
— Սկզբում միայն մեկն էր պատրաստել։ Հետո հյուսվածքը քանդել էր, նորից սկսել։ Ասում էր՝ ձեռքերը դողում են։
Ես նայեցի այդ փոքրիկ, մի քիչ անհավասար գործված կոշիկներին։
Դրանք խանութի գեղեցիկ հավաքածուներից չէին։
Բայց դրանց մեջ այնպիսի հոգատարություն կար, որը պարզապես գնել չէր լինի։
Հայկը հանեց հեռախոսը։
— Անջատված է,— ասաց։— Գիշերը չեմ հասցրել լիցքավորել։
Ես իմ հեռախոսը մեկնեցի նրան։
— Քրոջդ համարը հիշո՞ւմ ես։
— Այո։
— Ուրեմն զանգիր։
Նա մի պահ տատանվեց։
— Բայց ուզում էի անակնկալ անել։
— Հայկ ջան, քո կինը հիմա ծննդատանն է։ Գուցե ավելի կարևոր է նախ նրա կողքին լինել, հետո անակնկալների մասին մտածել։
Նա նայեց ինձ։
Հետո վերցրեց հեռախոսը։
Զանգեց։
— Սիրա՞ն…
Լսեցի, թե ինչպես է ձայնը դողում։
— Քույրի՛կ, Լիանային ծննդատուն են տարել։ Երևի այսօր երեխան կծնվի։
Մի քանի վայրկյան լսեց։
— Հա, գիտեմ։ Ես էլ եմ վախեցած։
Հետո ասաց մի բան, որից աչքերս լցվեցին։
— Սիրա՛ն, եթե քեզ դժվար չէ, կգա՞ս մեզ մոտ։ Ես ուզում եմ, որ դու նույնպես առաջիններից մեկը տեսնես փոքրիկին։ Բայց եթե չես ուզում, կհասկանամ։
Նա երկար լուռ մնաց։
Հետո ժպտաց։
— Լավ։ Ես քեզ կսպասեմ։
Երբ հեռախոսը վերադարձրեց, հարցրի.
— Կգա՞։
— Ասաց՝ կփորձի։
— Ուրեմն հիմա գնա կնոջդ մոտ։
Պարզվեց՝ մենք նույն հիվանդանոց էինք գնում։
Երբ հասանք, ես նրան ուղեկցեցի մինչև ընդունարան։
Լիանայի մոտ արդեն հարևանուհին էր։
Հայկը վազեց կնոջ մոտ։
— Լիա՛ն, կներես, ուշացա։
Աղջիկը հոգնած, բայց ժպտաց։
— Հասար։
Հայկը բռնեց նրա ձեռքը։
— Այստեղ եմ։
Ես շարունակեցի իմ աշխատանքը։
Օրվա ընթացքում մի քանի անգամ հետաքրքրվեցի՝ ինչպես են։
Լիանան բժշկական հսկողության տակ էր, ծննդաբերությունն ընթանում էր սովորական կարգով։
Հայկը նստած էր միջանցքում՝ հին պայուսակը ծնկներին։
Մոտ կեսօրին նրա մոտ մի կին եկավ։
Մոտ երեսուն տարեկան էր։
Հագին հասարակ մոխրագույն վերարկու, ձեռքին՝ կտորե տոպրակ։
Ես անմիջապես հասկացա՝ Սիրանն է։
Նա կանգնեց Հայկի դիմաց։
— Ես եկել եմ։
Հայկը վեր կացավ։
Մի քանի վայրկյան նրանք պարզապես նայեցին իրար։
Հետո եղբայրը գրկեց քրոջը։
Սիրանը սկսեց լաց լինել։
— Վախենում էի գալ,— շշնջաց։
— Գիտեմ։
— Մտածում էի՝ երբ երեխային տեսնեմ, նորից չեմ դիմանա։
Հայկը պատասխանեց.
— Եթե դժվար լինի, կարող ես գնալ։ Ես չեմ նեղանա։
Սիրանը գլուխը շարժեց։
— Չէ։ Ուզում եմ մնալ։
Երբ Լիանային տեղեկացրին, որ Սիրանն եկել է, նա զարմացավ։
— Իսկապե՞ս։
Հայկը գլխով արեց։
— Ես նրան զանգել էի։
Լիանան մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Ես կարծում էի՝ այլևս չի ուզում մեզ հետ շփվել։
Սիրանը մոտեցավ նրա մահճակալին։
— Լիա՛ն, ես ձեզնից չէի հեռացել։ Պարզապես ամեն անգամ, երբ մտածում էի երեխայի մասին, հիշում էի իմ փոքրիկին։
Լիանան բռնեց նրա ձեռքը։
— Ես չէի ուզում քեզ ցավեցնել։
Սիրանը գլուխը կախեց։
— Դրա համար էլ ոչ ոք ինձ ոչինչ չէր ասում։ Իսկ ես ավելի մենակ էի զգում։
Հայկը պայուսակից հանեց գործած կոշիկները։
— Սրանք Սիրանն է պատրաստել։
Լիանան վերցրեց դրանք։
Մի պահ նայեց։
Հետո հանկարծ սկսեց լաց լինել։
— Սիրա՛ն, դու ինքդ ե՞ս գործել։
— Հա։ Մի քիչ անհավասար են ստացվել։
— Դրանք ամենագեղեցիկ կոշիկներն են, որ տեսել եմ։
Այդ պահին Սիրանն առաջին անգամ լայն ժպտաց։
Երեկոյան երեխան ծնվեց։
Առողջ տղա էր։
Հայկը միջանցքում կանգնած չէր կարողանում հանգիստ մնալ։
Երբ վերջապես նրան տեղեկացրին, որ մայրն ու երեխան լավ են, նստեց մոտակա աթոռին ու լաց եղավ։
Սիրանը կողքին էր։
Նա եղբոր ուսին դրեց ձեռքը։
— Դու հայրիկ դարձար։
Հայկը նայեց նրան։
— Իսկ դու մորաքույր։
Սիրանը ծիծաղեց ու նորից լաց եղավ։
Երբ պայմանները թույլ տվեցին, նա նույնպես տեսավ փոքրիկին։
Սկզբում չէր համարձակվում մոտենալ։
Լիանան նրան հանգիստ ասաց.
— Կարող ես մոտիկից նայել։ Եթե ուզում ես, նստիր կողքիս։
Սիրանը նստեց։
Նայեց երեխայի փոքրիկ դեմքին։
Հետո շշնջաց.
— Բարև, փոքրիկ։
Այդ պահին նրա աչքերից արցունքներ հոսեցին։
Բայց նա չէր հեռանում։
Մնում էր նստած՝ եղբոր ու հարսի կողքին։
Երկու օր անց Հայկը ինձ գտավ հիվանդանոցի միջանցքում։
Ձեռքին փոքրիկ ծրար կար։
— Նարինե՛ տիկին, ձեր փողը։
Ես զարմացա։
— Ի՞նչ փող։
— Ավտոբուսի տոմսի։ Ես խոստացել էի վերադարձնել։
Ծիծաղեցի։
— Հայկ ջան, այդ գումարը ինձ պետք չէ։
— Բայց ես ուզում եմ վերադարձնել։
Նայեցի նրան։
Նա այնքան լուրջ էր, որ հասկացա՝ իր համար դա կարևոր է։
Վերցրի գումարը։
Հետո հարցրի.
— Իսկ Սիրանն ինչպե՞ս է։
Հայկը ժպտաց։
— Երեկ ամբողջ երեկո մեզ հետ էր։ Այսօր էլ է գալու։ Ասաց՝ ուզում է երեխայի համար մի փոքրիկ վերմակ գործել։
— Լավ է։
Նա մի պահ լռեց։
— Նարինե՛ տիկին, այն օրը ավտոբուսում, եթե դուք ինձ չասեիք զանգել քրոջս, ես կգնայի նրա տուն ու հնարավոր է՝ ուշանայի ծննդաբերությունից։ Իսկ ինքը գուցե վախենար հիվանդանոց գալ։
Ես ժպտացի։
— Դու ինքդ որոշեցիր, տղա՛ս։
Հայկը գլխով արեց։
— Բայց ես այդ օրը առաջին անգամ հասկացա, որ բոլորին ուրախացնելու համար պարտադիր չէ մի տեղից մյուսը վազել։
Մի քանի շաբաթ անց, երբ արդեն գրեթե մոռացել էի այդ պատմությունը, Հայկից հաղորդագրություն ստացա։
Լուսանկար էր ուղարկել։
Փոքրիկ տղան քնած էր օրորոցի մեջ։
Ոտքերին՝ երկու փոքրիկ գործած կոշիկ։
Կողքին Սիրանն էր՝ մի փոքրիկ վերմակ ձեռքին։
Ներքևում գրված էր.
«Նարինե՛ տիկին, մեր տղան արդեն ունի իր առաջին կոշիկները։ Իսկ քույրս ամեն շաբաթ գալիս է մեզ մոտ։ Այսօր նույնիսկ ասաց՝ վերջապես կարողանում եմ նորից երեխայի համար երգել»։
Երկար նայեցի լուսանկարին։
Հետո պատասխանեցի.
«Թող առողջ մեծանա։ Իսկ Սիրանին ասա՝ իր գործած կոշիկները շատ գեղեցիկ են»։
Հեռախոսս դրեցի մի կողմ։
Այդ պահին գործընկերուհիս հարցրեց.
— Ինչի՞ ես ժպտում։
— Մի տղա ավտոբուսի տոմս չուներ,— պատասխանեցի։
Նա զարմացավ։
— Եվ դրա համար ե՞ս ուրախ։
— Ոչ։ Ուղղակի երբեմն մի փոքրիկ օգնությունից հետո շատ ավելի մեծ բան է փոխվում։
Ու նորից վերադարձա աշխատանքիս։
