Ամուսնուս քույրն առանց թույլտվության իմ քարտից 2000 դոլար ծախսեց Զատկի շքեղ ընթրիքի համար։ Բայց օդանավակայանում նրան այնպիսի անակնկալ էր սպասվում, որ արցունքները չկարողացավ զսպել։
Ես դեռ նոր էի վերականգնվում կեսարյան հատումից հետո։
Հազիվ էի կարողանում ոտքի վրա մնալ։ Նորածին երեխայիս խնամքը, անքուն գիշերներն ու վիրահատությունից հետո ցավերը սպառել էին ուժերս։
Հենց այդ օրերին էլ ամուսնուս քույրը՝ Բեքան, առանց նախազգուշացնելու հայտնվեց մեր դռան մոտ։
Նրա հետ էին ամուսինն ու երեք երեխաները։
— Օ՜, ինչ լավ է, տանն ես,— ասաց նա ու անմիջապես ներս մտավ, կարծես ամեն ինչ նախապես պայմանավորված էր։— Մենք այստեղ ենք մնալու։ Այս օրերին հյուրանոցներն ահավոր թանկ են։
Ես նույնիսկ չհասցրի պատասխանել։
Բեքան ձեռքը մեկնեց ու ինձ տվեց երեխաների տակդիրներով ու անհրաժեշտ իրերով լի պայուսակը։
— Այնքան ենք հոգնել, սիրելի՛ս։ Երեխաներիս համար մի լավ, օրգանական մթերքներով բան պատրաստիր։ Իսկ ես լոգանք կընդունեմ ու մի բաժակ սառը շարդոնե կխմեմ։
Նրա ամուսինն էլ հանգիստ ավելացրեց.
— Եվ այս անգամ առանց կծու ուտելիքների։
Ես զայրույթս կուլ տվեցի։
Վերջիվերջո, նրանք մեր հյուրերն էին։
Բայց մի՞թե հյուրերն այդպես են իրենց պահում։
Հյուրերը կեղտոտ հագուստը հատակին չեն թողնում։
Չեն նստում ու տանտիրուհուն գնումների ցուցակներ տալիս։
Եվ ամենակարևորը՝ հյուրերը նոր վիրահատված կնոջը սեփական տանը սպասուհու տեղ չեն դնում։
Երրորդ օրը ես արդեն ամբողջովին ուժասպառ էի։
Առավոտից երեկո ճաշ էի պատրաստում, տունը հավաքում, լվացք անում, խնամում նորածնիս ու հետևում Բեքայի երեք երեխաներին։
Ձեռքերս հոգնածությունից դողում էին։
Վիրահատության տեղը ցավում էր։
Իսկ Բեքան իրեն զգում էր այնպես, կարծես հինգաստղանի հյուրանոցում էր հանգստանում։
Հենց այդ օրը նա հանգիստ հայտարարեց.
— Ի դեպ, Զատկի ընթրիքը պատվիրել եմ քաղաքի կենտրոնի այն թանկարժեք սթեյք-ռեստորանից։
Ես սկզբում նույնիսկ ուշադրություն չդարձրի։
Մտածեցի՝ վերջապես իրենք են որոշել հոգալ իրենց ուտելիքի ծախսերը։
Բայց քիչ անց հեռախոսիս բանկային ծանուցում եկավ։
Նայեցի էկրանին ու քարացա։
2000 դոլար։
Իմ քարտից։
Այդ գումարը ութ ամիս շարունակ հավաքել էի երեխայիս մահճակալն ու մանկասայլակը գնելու համար։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում
Առաջին մեկնաբանություն
Դողացող ձեռքերով հեռախոսս մոտեցրի Բեքային։
— Դու իմ քարտո՞վ ես վճարել,— շշնջացի։
Նա նույնիսկ չամաչեց։
Պարզապես ուսերը թոթվեց։
— Դե, քեզ զանգում էի, չէիր պատասխանում։ Մեզ նորմալ ուտելիք էր պետք։
Ես ապշած նայեցի նրան։
— Բեքա՛, դա երկու հազար դոլար է։
— Եվ ի՞նչ։ Զատիկ է։ Մի անգամ կարելի է նորմալ տոն կազմակերպել։
— Այդ գումարը երեխայիս համար էի հավաքել։
Նա աչքերը պտտեց։
— Մի՛ չափազանցրու։ Երեխան դեռ փոքր է։ Մի քանի ամիս հետո էլ կարող ես գնել այդ իրերը։
Այդ պահին զգացի, թե ինչպես է կոկորդս սեղմվում։
Ուզում էի գոռալ։
Ուզում էի ասել, որ նա ոչ մի իրավունք չուներ ձեռք տալու իմ գումարին։
Բայց նորածինս քնած էր հարևան սենյակում, իսկ մյուս երեխաները վազվզում էին հյուրասենյակով։
Ես խորը շունչ քաշեցի ու լռեցի։
Մի քանի ժամ անց ռեստորանից բերեցին պատվերը։
Հսկայական տոպրակներ ու տուփեր։
Թանկարժեք մսային ուտեստներ։
Աղցաններ։
Գինու շշեր։
Տորթեր ու աղանդերներ։
Բեքան ուրախությամբ բացում էր տուփերը, հյուրասիրում ընտանիքին և անընդհատ գովում իր ընտրած ռեստորանը։
Իսկ ես նայում էի սեղանին ու մտածում, թե այդ գումարով որքան անհրաժեշտ բան կարող էի գնել երեխայիս համար։
Ընթրիքից հետո խոհանոցն ու հյուրասենյակը վերածվել էին իսկական խառնաշփոթի։
Յուղոտ տուփեր։
Կեղտոտ ափսեներ։
Կիսատ թողած ուտելիք։
Գինու բաժակներ։
Գրեթե ձեռք չտված տորթեր։
Բեքան վեր կացավ սեղանից, նայեց այդ ամենին, հետո՝ ինձ։
— Դե, սիրելի՛ս, մնացածը քեզ եմ թողնում։
Ես լուռ նայեցի նրան։
Նա ժպտաց։
— Հյուրերը աման չեն լվանում։ Վատ նշան է։
Այդ պահին ներսումս ինչ-որ բան վերջնականապես փշրվեց։
Բայց ես ժպտացի։
— Իհարկե,— կամաց ասացի։— Ամեն ինչ ընտանիքի համար։
Բեքան գոհ տեսք ընդունեց։
Կարծես հերթական անգամ հաղթել էր։
Սակայն նա մի բան չգիտեր։
Ես արդեն որոշել էի, որ այս ամենն այսպես չի ավարտվելու։
Այդ երեկո, երբ բոլորը զբաղված էին հանգստանալով, առանձնացա ննջասենյակում ու զանգահարեցի բանկ։
Բացատրեցի, որ իմ քարտից առանց թույլտվության 2000 դոլարի գնում է կատարվել։
Բանկի աշխատակիցը գրանցեց իմ դիմումը և բացատրեց, թե ինչ փաստաթղթեր են անհրաժեշտ գործարքը վիճարկելու համար։
Ես անմիջապես արգելափակեցի քարտը, որպեսզի Բեքան այլևս չկարողանա այն օգտագործել։
Հետո պահեցի վճարման ծանուցումն ու ռեստորանի պատվերի տվյալները։
Բեքան իմ քարտի տվյալներն ավելի վաղ ստացել էր, երբ մի անգամ խնդրել էի նրա օգնությամբ մանկական անհրաժեշտ պարագաներ պատվիրել։
Այդ ժամանակ թույլ էի տվել վճարել միայն կոնկրետ գնումը։
Բայց նա, պարզվում է, պահել էր քարտի տվյալները։
Հիմա էլ որոշել էր, որ կարող է դրանք օգտագործել իր ուզածի պես։
Հաջորդ առավոտյան ես զանգահարեցի ամուսնուս։
Նա այդ օրերին աշխատանքի պատճառով քաղաքից դուրս էր և չէր կարողացել օգնել ինձ հյուրերի հետ։
Պատմեցի ամեն ինչ։
Նա սկզբում չհավատաց։
— Բեքան իսկապե՞ս քո քարտից երկու հազար դոլար է ծախսել։
— Այո՛։ Եվ նույնիսկ ներողություն չի խնդրել։
Ամուսինս երկար լռեց։
Հետո ասաց.
— Դու ճիշտ ես արել, որ դիմել ես բանկ։ Ես էլ նրա հետ կխոսեմ։
Բայց ես արդեն գիտեի, որ միայն խոսակցությունը բավարար չէ։
Բեքան պետք է հասկանար, թե ինչ է նշանակում առանց թույլտվության տնօրինել ուրիշի գումարները։
Այդ օրը հիշեցի նաև մի կարևոր հանգամանք։
Բեքան ու նրա ընտանիքը մեզ այցելելուց առաջ խնդրել էին, որ իրենց վերադարձի ավիատոմսերը ես պատվիրեմ։
Ասել էին, թե իրենց քարտով վճարումը չի ստացվում, իսկ գումարը տեղում կվերադարձնեն։
Ես համաձայնել էի։
Տոմսերը գնել էի իմ անունով բացված ավիաընկերության հաշվից և իմ քարտով։
Իհարկե, խոստացած գումարն այդպես էլ չէին վերադարձրել։
Այժմ որոշեցի, որ այլևս չեմ պատրաստվում նրանց ծախսերը հոգալ։
Զանգահարեցի ավիաընկերություն և ճշտեցի՝ արդյոք կարող եմ չեղարկել իմ հաշվից գնված տոմսերը։
Աշխատակիցը ստուգեց ամրագրումը և հաստատեց, որ որպես ամրագրումն իրականացրած անձ՝ կարող եմ չեղարկել այն՝ համապատասխան պայմաններով։
Ես խնդրեցի չեղարկել տոմսերը։
Ինձ հաստատում ուղարկեցին էլեկտրոնային փոստով։
Այդ պահին արդեն հասկանում էի, որ Բեքան բարկանալու է։
Բայց նրա զայրույթն այլևս ինձ չէր վախեցնում։
Երկու օր անց եկավ նրանց մեկնելու օրը։
Բեքան առավոտից հրահանգներ էր տալիս։
— Հուսով եմ՝ մեքենայում բավական տեղ կա մեր ճամպրուկների համար։
— Երեխաների պայուսակները չմոռանաս։
— Եվ խնդրում եմ՝ ժամանակին հասնենք օդանավակայան։ Չեմ ուզում հերթերում կանգնել։
Ես հանգիստ կատարում էի անհրաժեշտը։
Նրանց իրերը տեղավորեցի մեքենայում և տարա օդանավակայան։
Ճանապարհին Բեքան անընդհատ խոսում էր, թե որքան լավ են անցկացրել Զատիկը։
Իսկ ես լուռ էի։
Երբ հասանք, նա ինձ գրկեց այնպես, կարծես ոչինչ չէր պատահել։
— Դե, չնայած քո այդ վատ տրամադրությանը, Զատիկը հրաշալի անցավ,— ասաց։
Ես չպատասխանեցի։
Նա ծիծաղեց։
— Ի՞նչ է։ Մենք լավ հյուրեր էինք, չէ՞։
Ես ժպտացի։
— Իհարկե։ Եվ ձեզ համար մի փոքրիկ անակնկալ էլ կա։
Բեքան հոնքերը կիտեց։
— Ի՞նչ անակնկալ։
— Շուտով կիմանաս։
Մենք մոտեցանք գրանցման սեղանին։
Բեքան աշխատակցին մեկնեց անձնագրերը։
Աշխատակիցը մուտքագրեց տվյալները համակարգչում։
Մի քանի վայրկյան անց նրա դեմքի արտահայտությունը փոխվեց։
— Ցավում եմ, բայց ձեր ամրագրումը չեղարկված է։
Բեքան աչքերը լայն բացեց։
— Ի՞նչ։ Դա անհնար է։
Նրա ամուսինն անմիջապես առաջ եկավ։
— Երևի սխալմունք է։ Մենք հաստատված տոմսեր ունեինք։
Աշխատակիցը կրկին ստուգեց տվյալները։
— Ամրագրումն իսկապես չեղարկվել է։ Չեղարկման հայտը ներկայացվել է ամրագրումը կատարած անձի կողմից։
Բեքան դանդաղ շրջվեց դեպի ինձ։
— Դու՞…
Ես հանգիստ գլխով արեցի։
— Այո՛։ Ես։
Նրա դեմքը գունատվեց։
— Դու չես կարող նման բան անել։ Մենք երեխաների հետ ենք։ Պետք է տուն վերադառնանք։
— Իսկ դու իրավունք ունեի՞ր իմ քարտից երկու հազար դոլար ծախսելու՝ առանց հարցնելու։
Նա մի պահ լռեց։
Հետո բարկացած ասաց.
— Դա բոլորովին ուրիշ բան է։
— Ինչո՞վ է ուրիշ։ Դու առանց իմ համաձայնության օգտագործեցիր իմ գումարը։ Իսկ ես որոշեցի այլևս չվճարել ձեր ճանապարհածախսը։
Նրա ամուսինը շփոթված նայեց մեզ։
— Մի րոպե։ Այսինքն՝ դու տոմսերը չեղարկե՞լ ես։
— Այո՛։ Դրանք իմ գումարով էին գնված, և դուք այդ գումարը չէիք վերադարձրել։
— Բայց հիմա ի՞նչ ենք անելու,— հարցրեց նա։
— Կարող եք նոր տոմսեր գնել ձեր միջոցներով։ Ավիաընկերության աշխատակիցը կօգնի գտնել ազատ տեղեր։
Բեքայի աչքերը լցվեցին արցունքներով։
— Դու մեզ այստեղ այսպե՞ս ես թողնում։
Ես նայեցի նրան։
— Բեքա՛, ես վիրահատությունից հետո դեռ չէի վերականգնվել։ Նորածին երեխա ունեի։ Իսկ դու առանց զգուշացնելու եկար իմ տուն, ինձ ստիպեցիր խնամել ձեր ամբողջ ընտանիքին և ծախսեցիր այն գումարը, որը հավաքել էի երեխայիս համար։
Նա փորձեց ընդհատել, բայց ես շարունակեցի։
— Դու նույնիսկ մեկ անգամ չհարցրեցիր՝ ինչպես եմ ինձ զգում։
Նրա ամուսինը ցածրաձայն հարցրեց.
— Երկու հազար դոլա՞ր։
Ես գլխով արեցի։
— Այո՛։ Եվ արդեն դիմել եմ բանկ՝ գործարքը վիճարկելու համար։
Բեքան քարացավ։
— Դու բա՞նկ ես դիմել։
— Այո՛։ Որովհետև ես այդ գնումը չեմ թույլատրել։
Նրա աչքերից արցունքներ հոսեցին։
Առաջին անգամ Բեքան այլևս չէր հրահանգում։
Չէր ծիծաղում։
Չէր ասում, թե հյուրերը պարտավոր չեն աման լվանալ։
Նա պարզապես կանգնած էր գրանցման սեղանի մոտ՝ հասկանալով, որ այս անգամ իր փոխարեն ոչ ոք չի պատրաստվում վճարել։
Նրա ամուսինը վերցրեց հեռախոսը և սկսեց նոր տոմսեր փնտրել։
Ես վերջին անգամ նայեցի Բեքային։
— Հուսով եմ՝ այսուհետ կհիշես, որ ուրիշի բարությունը չի նշանակում, թե կարող ես անսահման օգտվել նրանից։
Հետո շրջվեցի ու հեռացա։
Հետևից լսում էի նրանց շփոթված խոսակցությունն ու երեխաների հարցերը։
Բայց հետ չնայեցի։
Տուն էի վերադառնում իմ փոքրիկի մոտ։
Դեռ պետք է վերականգնվեի վիրահատությունից հետո։
Դեռ պետք է լուծեի բանկի հետ կապված հարցերը և նորից սկսեի գումար հավաքել մանկական անհրաժեշտ իրերի համար։
Բայց մի բան արդեն փոխվել էր։
Ես վերջապես դադարել էի թույլ տալ, որ ուրիշները իմ հաշվին ապրեն՝ դա անվանելով ընտանեկան սեր։
Եվ այդ օրը առաջին անգամ երկար ժամանակ անց զգացի, որ կարողացել եմ պաշտպանել ինձ։
