Ամենահարուստ ծերունու հետ ամուսնացավ՝ ժառանգության համար։ Բայց հարսանեկան գիշերը նա հասկացավ, որ ամեն ինչ թակարդ էր։
Երբ Էմման առաջին անգամ տեսավ Ռոբերտին, ինքը քսաներեք տարեկան էր։ Նա՝ հարուստ, ազդեցիկ, մազերի մեջ ճերմակը նրան ազնվական տեսք էր տալիս։ Նա՝ երիտասարդ, գեղեցիկ, հոգնած աղքատությունից ու երազելով փախչել մոխրագույն բնակարաններից ու անվերջ պարտքերից։
Նրանք պատահաբար հանդիպեցին բարեգործական երեկոյի ժամանակ, ուր Էմման գնացել էր ընկերուհու հրավերով։ Ռոբերտը աջակցում էր համալսարաններին, կրթաթոշակներ էր վճարում կարիքավոր ուսանողների համար։ Իռոնիա էր՝ հենց նրա նմանների։
Նա ուշադիր էր, քաղաքավարի, թանկ նվերներ էր տալիս ու խոսում այնպես, կարծես նրա մեջ պարզապես աղջիկ չէր տեսնում, այլ ճակատագիր։
Էմման սկզբում կասկածում էր, բայց շուտով ամեն ինչ այնքան հեշտ ու հարմար դարձավ, որ մերժելը կարծես անհնար էր։
Նա այրի էր։ Երեխաներ չուներ։ Քիչ հարազատներ։ Միայնակ միլիոնատեր՝ մեղմ ժպիտով ու միլիոններով լի հաշիվներով։
«Մի քանի տարի նրա կողքին՝ ու ես ամբողջ կյանքով ապահով եմ», մտածեց Էմման՝ նայելով մատանու տուփին, որտեղ ադամանդը փայլում էր իր վախերի չափ մեծ։
Հարսանիքը հանգիստ էր, առանց աղմուկի։ Սպիտակ զգեստ, թանկ ծաղիկներ, մեղմ երաժշտություն՝ ամեն ինչ ֆիլմի նման էր։ Միայն թե սիրո մասին այդ ֆիլմում գլխավոր դեր չկար։
Առաջին օրերը երազի նման անցան։ Ծովափնյա վիլլա, սպասարկող անձնակազմ, մոմերի լույսի տակ ընթրիքներ։ Ռոբերտը հոգատար էր, ուշադիր, բայց չափազանց դիտող։ Երբեմն Էմման բռնում էր նրա հայացքը՝ ոչ թե քնքուշ, այլ ուսումնասիրող։
Մի գիշեր, երբ նա քնած էր, Էմման տեսավ, որ նրա աշխատասենյակի սեյֆը կիսաբաց է մնացել։
Հետաքրքրասիրությունը… կամ ագահությունը… նրան տարավ դեպի դուռը։
Սիրտը ուժեղ բաբախում էր, ձեռքերը դողում էին։ Նա գիտեր գաղտնագիրը՝ ավելի վաղ տեսել էր, թե ինչպես է Ռոբերտը հավաքում։ Կտտոց։ Դուռը բացվեց։
Ներսում՝ փաստաթղթեր, ծրարներ, կոկիկ ծալված թղթապանակ։
Կտակը։
Էմման ագահորեն աչքի անցկացրեց տողերը ու շրթունքները սեղմեց, որ գոռոց չհանվի։
Նրա մասին ոչ մի խոսք չկար։
Ամբողջ ունեցվածքը՝ միլիոններ, անշարժ գույք, հաշիվներ՝ անցնում էր իր անունով հիմնադրամին։
Իսկ ներքևում մի տող կար, որ սարսուռ անցկացնում էր մարմնով մեկ։
«Եթե ինձ ինչ-որ բան պատահի, ստուգեք կնոջս։ Նա իմ ամենակարևոր փորձն է»։
Էմման գունատվեց։
Փո՞րձ։
Նա շրջվեց… ու քարացավ։
Ռոբերտը կանգնած էր դռան մեջ։ Խալաթով, ձեռքին սուրճի բաժակ, կարծես սովորական առավոտ լիներ։ Նա չէր թվում զայրացած։ Ավելի շուտ՝ հիասթափված։
— Իրո՞ք մտածեցիր, որ ես ոչինչ չեմ նկատում, — մեղմ հարցրեց նա։
Էմման բերանը բացեց, բայց ոչ մի բառ չկարողացավ ասել։
— Ես ամբողջ կյանքում մարդկանց վարքն եմ ուսումնասիրել, — շարունակեց նա։ — Քո մեջ ես սեր չէի տեսնում, այլ վախ։ Աղքատությունից վախ։ Ոչինչ չլինելու վախ։ Դու ինձ մոտ չես եկել ինձ համար… դու եկել ես փողի համար։
Նա մոտեցավ, կտակը նորից դրեց սեյֆի մեջ ու փակեց այն։
— Ես չեմ բարկանում, — ասաց նա։ — Պարզապես ուզում էի հասկանալ՝ մարդը կարո՞ղ է դավաճանել, նույնիսկ եթե ստանում է այն ամենը, ինչի մասին երազել է։
Էմման լուռ նայում էր, թե ինչպես նա դուրս եկավ սենյակից։
Հաջորդ առավոտ նա մահացավ։ Սիրտը չդիմացավ։
Բայց երբ նոտարը կարդաց կտակը, բոլորը շունչները պահեցին վերջին պարբերության վրա։
«Եթե կինս հասնի իմ մահվան օրվան, թող տունը մնա նրան։ Ոչ որպես պարգև։ Այլ որպես հիշեցում՝ որոշ արարքների համար քեզ սիրում են, իսկ մյուսների համար պարզապես հիշում են»։
Էմման մնաց միայնակ՝ դատարկ տան մեջ, լի հայելիներով։
Եվ ամեն երեկո, նայելով իր արտացոլանքին, նա այլևս ոսկի չէր տեսնում։
Միայն իրեն։
Այն մարդուն, ում փողը երջանկություն չբերեց։
Երբ Էմման առաջին անգամ տեսավ Ռոբերտին, ինքը քսաներեք տարեկան էր։ Նա՝ հարուստ, ազդեցիկ, մազերի մեջ ճերմակը նրան ազնվական տեսք էր տալիս։ Նա՝ երիտասարդ, գեղեցիկ, հոգնած աղքատությունից ու երազելով փախչել մոխրագույն բնակարաններից ու անվերջ պարտքերից։
Նրանք պատահաբար հանդիպեցին բարեգործական երեկոյի ժամանակ, ուր Էմման գնացել էր ընկերուհու հրավերով։ Ռոբերտը աջակցում էր համալսարաններին, կրթաթոշակներ էր վճարում կարիքավոր ուսանողների համար։ Իռոնիա էր՝ հենց նրա նմանների։
Նա ուշադիր էր, քաղաքավարի, թանկ նվերներ էր տալիս ու խոսում այնպես, կարծես նրա մեջ պարզապես աղջիկ չէր տեսնում, այլ ճակատագիր։
Էմման սկզբում կասկածում էր, բայց շուտով ամեն ինչ այնքան հեշտ ու հարմար դարձավ, որ մերժելը կարծես անհնար էր։
Նա այրի էր։ Երեխաներ չուներ։ Քիչ հարազատներ։ Միայնակ միլիոնատեր՝ մեղմ ժպիտով ու միլիոններով լի հաշիվներով։
«Մի քանի տարի նրա կողքին՝ ու ես ամբողջ կյանքով ապահով եմ», մտածեց Էմման՝ նայելով մատանու տուփին, որտեղ ադամանդը փայլում էր իր վախերի չափ մեծ։
Հարսանիքը հանգիստ էր, առանց աղմուկի։ Սպիտակ զգեստ, թանկ ծաղիկներ, մեղմ երաժշտություն՝ ամեն ինչ ֆիլմի նման էր։ Միայն թե սիրո մասին այդ ֆիլմում գլխավոր դեր չկար։
Առաջին օրերը երազի նման անցան։ Ծովափնյա վիլլա, սպասարկող անձնակազմ, մոմերի լույսի տակ ընթրիքներ։ Ռոբերտը հոգատար էր, ուշադիր, բայց չափազանց դիտող։ Երբեմն Էմման բռնում էր նրա հայացքը՝ ոչ թե քնքուշ, այլ ուսումնասիրող։
Մի գիշեր, երբ նա քնած էր, Էմման տեսավ, որ նրա աշխատասենյակի սեյֆը կիսաբաց է մնացել։
Հետաքրքրասիրությունը… կամ ագահությունը… նրան տարավ դեպի դուռը։
Սիրտը ուժեղ բաբախում էր, ձեռքերը դողում էին։ Նա գիտեր գաղտնագիրը՝ ավելի վաղ տեսել էր, թե ինչպես է Ռոբերտը հավաքում։ Կտտոց։ Դուռը բացվեց։
Ներսում՝ փաստաթղթեր, ծրարներ, կոկիկ ծալված թղթապանակ։
Կտակը։
Էմման ագահորեն աչքի անցկացրեց տողերը ու շրթունքները սեղմեց, որ գոռոց չհանվի։
Նրա մասին ոչ մի խոսք չկար։
Ամբողջ ունեցվածքը՝ միլիոններ, անշարժ գույք, հաշիվներ՝ անցնում էր իր անունով հիմնադրամին։
Իսկ ներքևում մի տող կար, որ սարսուռ անցկացնում էր մարմնով մեկ։
«Եթե ինձ ինչ-որ բան պատահի, ստուգեք կնոջս։ Նա իմ ամենակարևոր փորձն է»։
Էմման գունատվեց։
Փո՞րձ։
Նա շրջվեց… ու քարացավ։
Ռոբերտը կանգնած էր դռան մեջ։ Խալաթով, ձեռքին սուրճի բաժակ, կարծես սովորական առավոտ լիներ։ Նա չէր թվում զայրացած։ Ավելի շուտ՝ հիասթափված։
— Իրո՞ք մտածեցիր, որ ես ոչինչ չեմ նկատում, — մեղմ հարցրեց նա։
Էմման բերանը բացեց, բայց ոչ մի բառ չկարողացավ ասել։
— Ես ամբողջ կյանքում մարդկանց վարքն եմ ուսումնասիրել, — շարունակեց նա։ — Քո մեջ ես սեր չէի տեսնում, այլ վախ։ Աղքատությունից վախ։ Ոչինչ չլինելու վախ։ Դու ինձ մոտ չես եկել ինձ համար… դու եկել ես փողի համար։
Նա մոտեցավ, կտակը նորից դրեց սեյֆի մեջ ու փակեց այն։
— Ես չեմ բարկանում, — ասաց նա։ — Պարզապես ուզում էի հասկանալ՝ մարդը կարո՞ղ է դավաճանել, նույնիսկ եթե ստանում է այն ամենը, ինչի մասին երազել է։
Էմման լուռ նայում էր, թե ինչպես նա դուրս եկավ սենյակից։
Հաջորդ առավոտ նա մահացավ։ Սիրտը չդիմացավ։
Բայց երբ նոտարը կարդաց կտակը, բոլորը շունչները պահեցին վերջին պարբերության վրա։
«Եթե կինս հասնի իմ մահվան օրվան, թող տունը մնա նրան։ Ոչ որպես պարգև։ Այլ որպես հիշեցում՝ որոշ արարքների համար քեզ սիրում են, իսկ մյուսների համար պարզապես հիշում են»։
Էմման մնաց միայնակ՝ դատարկ տան մեջ, լի հայելիներով։
Եվ ամեն երեկո, նայելով իր արտացոլանքին, նա այլևս ոսկի չէր տեսնում։
Միայն իրեն։
Այն մարդուն, ում փողը երջանկություն չբերեց։
