Որդիս աշխատանքի վայրից զանգեց ու գրեթե գոռաց. «Մա՛մ, քո տուն անծանոթ տղամարդ է մտել։ Ես տեսախցիկով ամեն ինչ տեսել եմ»։ Ես նայեցի խոհանոցում նստած սպիտակահեր տղամարդուն, որը հանգիստ թեյ էր խմում, ու պատասխանեցի. «Տղա՛ս, նա անծանոթ չէ։ Ես եմ հրավիրել»։ Բայց որդիս չհավատաց։ Ասաց, որ արդեն մեր շենքի հարևաններին է զանգել, իսկ եթե ես չպատասխանեի, պատրաստվում էր ոստիկանություն դիմել։ Ես փորձեցի հանգստացնել նրան, բայց այդ պահին դռան զանգը հնչեց։ Դրսում որդիս էր՝ երկու հարևանի հետ։ Իսկ երբ տեսավ հյուրիս, առաջին բառերը եղան. «Դուք՞։ Բայց դուք ինձ ասել էիք, որ մայրիկիս ընդամենը համակարգիչ օգտագործել եք սովորեցնում»…
Ես՝ Սեդաս, վաթսուներեք տարեկան էի։
Արդեն վեց տարի այրի էի։
Ապրում էի Երևանի փոքրիկ բնակարանում։
Որդիս՝ Արամը, ամուսնացած էր և իր ընտանիքով ապրում էր Աբովյանում։
Նա շատ հոգատար էր։
Երբեմն նույնիսկ չափազանց։
Ամեն առավոտ զանգում էր։
— Մա՛մ, դեղերդ խմե՞լ ես։
— Խմել եմ։
— Տնից դուրս գալիս դուռը լավ փակի՛ր։
— Լավ։
— Անծանոթ մարդկանց ներս մի՛ թող։
Ես ծիծաղում էի։
— Արա՛մ, ես վաթսուներեք տարեկան եմ, ոչ թե վեց։
Բայց նա շարունակում էր անհանգստանալ։
Երեք ամիս առաջ համոզեց, որ բնակարանի միջանցքում փոքրիկ տեսախցիկ տեղադրենք։
— Մա՛մ, ավելի հանգիստ կլինեմ, եթե տեսնեմ՝ դռան մոտ ինչ է կատարվում։
Ես համաձայնեցի։
Բայց մի պայմանով։
— Դա անվտանգության համար է, ոչ թե իմ ամեն քայլը ստուգելու։
Որդիս գլխով արեց։
Սկզբում ամեն ինչ նորմալ էր։
Հետո նկատեցի, որ երբ տուն էի գալիս, նա երբեմն ասում էր.
— Մա՛մ, այսօր ինչո՞ւ երկու անգամ խանութ գնացիր։
Կամ.
— Ո՞վ էր երեկ քեզ այցելել։
Սկզբում մտածում էի՝ պարզապես հետաքրքրվում է։
Բայց այդ օրը, երբ Ռուբենը հյուր եկավ, ամեն ինչ իրար խառնվեց։
Ռուբենը վաթսունվեց տարեկան էր։
Նրան երեք ամիս առաջ ծանոթացել էի համայնքային գրադարանում՝ համակարգչային դասընթացի ժամանակ։
Նա նույնպես մենակ էր ապրում։
Շատ հումորով մարդ էր։
Եվ, անկեղծ ասած, վերջին շաբաթներին արդեն հաճախ էի սպասում մեր հանդիպումներին։
Այդ օրը նրան թեյի էի հրավիրել։
Մենք խոհանոցում նստած զրուցում էինք, երբ հեռախոսս զանգեց։
Արամն էր։
— Մա՛մ, ո՞վ է այդ տղամարդը։
Ես ժպտացի։
— Իմ հյուրն է։
— Իսկ ինչո՞ւ ես ինձ ոչինչ չասել։
Հենց այդ պահին հասկացա, որ որդիս ոչ միայն տեսախցիկով տեսել է հյուրիս, այլև որոշել է, որ ես պարտավոր էի նախապես իրեն տեղեկացնել։
Շարունակությունը՝ առաջին մեկնաբանությունում 👇
Առաջին մեկնաբանություն
Դուռը բացեցի։
Արամը կանգնած էր շեմին։
Նրա կողքին մեր հարևանուհի Լուսինեն ու առաջին հարկի բնակիչ Սամվելն էին։
Երեքն էլ անհանգիստ էին։
— Մա՛մ, ամեն ինչ կարգի՞ն է։
Ես նայեցի նրանց։
— Կարգին է։ Բայց հիմա դուք բացատրեք՝ ինչու եք երեքով եկել։
Արամը ներս մտավ։
Ռուբենը վեր կացավ։
— Բարի երեկո, Արա՛մ։
Որդիս քարացավ։
— Դուք ինձ ճանաչո՞ւմ եք։
Ռուբենը ծիծաղեց։
— Իհարկե։ Մենք անցած ամիս գրադարանում հանդիպել ենք։ Դու մորդ համակարգչի հետ կապված հարցով էիր եկել։
Արամը հիշեց։
— Դուք այն տղամարդն եք, որ մայրիկիս օգնում է համակարգիչ սովորել։
— Այո։
— Իսկ հիմա ինչո՞ւ եք մեր տանը։
Ես արդեն սկսեցի ծիծաղել։
— Արա՛մ, մարդուն թեյի եմ հրավիրել։ Դա հանցագործություն չէ։
Հարևանուհի Լուսինեն բերանը փակեց, որ չծիծաղի։
Սամվելը անհարմար կանգնած էր դռան մոտ։
— Դե լավ, եթե ամեն ինչ կարգին է, մենք գնանք։
Ես ժպտացի։
— Շնորհակալ եմ, որ անհանգստացել եք։ Բայց կարող էիք նախ ինձ զանգել։
Լուսինեն ասաց.
— Մենք էլ հենց դա էինք մտածում։
Ու դուրս եկան։
Արամը նստեց խոհանոցում։
Նրա դեմքից երևում էր, որ դեռ չի հանգստացել։
— Մա՛մ, ես պարզապես վախեցել էի։
— Գիտեմ, տղա՛ս։
— Տեսախցիկով տեսա, որ մի տղամարդ է մտնում։ Հետո դու մի քանի րոպե հեռախոսդ չէիր վերցնում։
— Որովհետև թեյ էի լցնում։
Ռուբենը չդիմացավ ու սկսեց ծիծաղել։
Արամը նեղացավ։
— Ձեզ համար ծիծաղելի է, բայց ես լուրջ անհանգստացել էի։
Ռուբենը հանգստացավ։
— Հասկանում եմ։ Բայց Սեդան լավ է։ Մենք ընդամենը զրուցում էինք։
Ես նայեցի որդուս։
— Արա՛մ, դու ինձ երեք անգամ զանգել ես ընդամենը տասը րոպեում։ Հետո հարևաններին ես անհանգստացրել։ Իսկ վերջում ինքդ ես եկել։
Նա լռեց։
Ես շարունակեցի.
— Ես կարող եմ հյուր ունենալ։ Կարող եմ մի քանի րոպե հեռախոսին չպատասխանել։ Դա չի նշանակում, որ ինձ մի բան է պատահել։
Արամը գլուխը կախեց։
— Ես պարզապես ուզում եմ, որ ապահով լինես։
— Իսկ ես ուզում եմ, որ իմ տանը ինձ ազատ զգամ։
Ռուբենը քիչ անց պատրաստվեց գնալ։
Ես նրան ճանապարհեցի մինչև դուռը։
Նա կամաց ասաց.
— Սեդա՛, ես չէի ուզում ընտանիքիդ մեջ անհարմարություն ստեղծել։
Ժպտացի։
— Դու ոչինչ չես ստեղծել։
Նա ծիծաղեց։
— Բայց տղադ երևի հիմա ինձ այլևս համակարգչի դասընթացի չի թողնի մոտենալ։
Ես էլ ծիծաղեցի։
— Դա արդեն իմ որոշելիքն է։
Նա մի պահ լրջացավ։
— Դե լավ։ Վաղը կխոսենք։
Երբ վերադարձա խոհանոց, Արամը դեռ նստած էր։
Նրա դեմքին տարօրինակ արտահայտություն կար։
— Մա՛մ, մի բան հարցնեմ։
— Ասա։
— Դու Ռուբենի հետ պարզապես ընկերնե՞ր ես։
Ես մի պահ լռեցի։
Հետո պատասխանեցի.
— Հիմա՝ այո։ Իսկ հետո ինչ կլինի, դեռ ես էլ չգիտեմ։
Արամը քարացավ։
— Մա՛մ…
Ես ծիծաղեցի։
— Ի՞նչ է, վաթսուներեք տարեկանում մարդը իրավունք չունի նոր մարդու հետ ծանոթանալու՞։
Նա անհարմար շարժվեց։
— Դե, կարող ես, բայց…
— Բայց ի՞նչ։
Նա պատասխան չուներ։
Այդ երեկո երկար խոսեցինք։
Արամն ասաց, որ հորս մահից հետո միշտ վախենում է ինձ մենակ թողնել։
Երբեմն մտածում է՝ եթե ինչ-որ բան պատահի, ուշ կիմանա։
Ես լսեցի։
Հետո ասացի.
— Տղա՛ս, ես գիտեմ՝ դու ինձ սիրում ես։ Բայց երբ ամեն օր ստուգում ես, թե երբ եմ դուրս եկել ու ում եմ տուն հրավիրել, ինձ թվում է՝ իմ սեփական բնակարանում էլ պետք է հաշվետվություն տամ։
Նա լռեց։
Ես շարունակեցի.
— Ես ինքս համաձայնել եմ տեսախցիկին՝ անվտանգության համար։ Բայց հիմա ուզում եմ պայմանները փոխենք։
Արամը նայեց ինձ։
— Ինչպե՞ս։
— Դռան տեսախցիկը կմնա, բայց դու այն անընդհատ չես դիտելու։ Եթե անվտանգության հետ կապված կոնկրետ խնդիր լինի, կխոսենք։ Իսկ իմ հյուրերի մասին քեզ կպատմեմ, երբ ես ուզեմ։
Նա մի պահ մտածեց։
Հետո գլխով արեց։
— Լավ, մա՛մ։
Հաջորդ օրը Ռուբենը զանգեց։
— Սեդա՛, տղադ հանգստացե՞լ է։
Ես ծիծաղեցի։
— Կարծեմ։
Նա մի փոքր լռեց։
Հետո հարցրեց.
— Իսկ դու ինչպե՞ս ես։
Այդ հարցը ինձ հուզեց։
Որովհետև երկար տարիներ մարդիկ հաճախ հարցնում էին՝ ինչ է պետք, օգնության կարիք ունե՞մ, ինչու եմ մենակ։
Բայց հազվադեպ էին ուղղակի հարցնում՝ ինչպես եմ։
— Լավ եմ,— պատասխանեցի։
Ռուբենը ժպտացող ձայնով ասաց.
— Դե ուրեմն շաբաթ օրը գնա՞նք զբոսնելու։
Համաձայնեցի։
Շաբաթ օրը գնացինք քաղաքի կենտրոն։
Սրճարանում նստեցինք։
Հետո երկար քայլեցինք։
Ռուբենը պատմում էր իր երիտասարդ տարիներից։
Նա նախկինում տեխնիկական մասնագետ էր աշխատել։
Շատ էր սիրում երաժշտություն։
Ես էլ պատմեցի իմ մասին։
Երկար տարիներ դպրոցում էի աշխատել՝ որպես գրադարանավարուհի։
Ամուսնուս մահից հետո սկզբում դժվարությամբ էի դուրս գալիս տնից։
Հետո կամաց-կամաց սկսել էի մասնակցել տարբեր դասընթացների։
Այդպես էլ Ռուբենին էի հանդիպել։
Երբ երեկոյան տուն վերադարձա, Արամից հաղորդագրություն կար։
«Մա՛մ, ո՞նց անցավ օրը»։
Պատասխանեցի.
«Լավ։ Զբոսնել եմ»։
Մի քանի րոպե անց գրեց.
«Ուրախ եմ։ Վաղը երեխաների հետ կգանք»։
Ես ժպտացի։
Առաջին անգամ չէր հարցրել՝ ում հետ էի զբոսնել։
Կիրակի օրը Արամն եկավ կնոջ ու երեխաների հետ։
Մենք միասին ճաշեցինք։
Թոռներս խաղում էին հյուրասենյակում։
Արամը նստած էր խոհանոցում։
Հանկարծ հարցրեց.
— Մա՛մ, Ռուբենը ո՞նց է։
Ես զարմացա։
— Լավ է։
— Համակարգչի դասերը դեռ շարունակվո՞ւմ են։
Ես ծիծաղեցի։
— Այո։ Բայց հիմա արդեն ավելի շատ ես եմ իրեն օգնում։
Արամը ժպտաց։
Հետո ասաց.
— Եթե մի օր ուզում ես նրան մեզ հետ ծանոթացնել, կարող ես հրավիրել։
Նայեցի որդուս։
— Իսկապե՞ս։
— Այո։ Միայն թե այս անգամ նախապես ասա, որ պատրաստ լինենք։
Ես սկսեցի բարձր ծիծաղել։
— Դե լավ, տղա՛ս։ Գոնե այս անգամ դու չես մտածի, որ տունս անծանոթ մարդ է մտել։
Մի ամիս անց Ռուբենը իսկապես եկավ ընտանեկան ընթրիքի։
Սկզբում մի փոքր լարված էր։
Արամն էլ էր անհարմար զգում իրեն։
Բայց հետո սկսեցին խոսել երաժշտությունից։
Պարզվեց՝ երկուսն էլ սիրում են հին հայկական երգեր։
Մի պահ Ռուբենը նույնիսկ հեռախոսով մի երգ միացրեց։
Արամն ասաց.
— Ես էլ եմ դա սիրում։
Ես նստած նայում էի նրանց։
Մտածում էի՝ եթե այն առաջին օրը որդիս չվախենար, գուցե այս հանդիպումը շատ ավելի սովորական անցներ։
Բայց հիմա արդեն ծիծաղելի պատմություն ունեինք, որը բոլորը հիշում էին։
Երբ ընթրիքն ավարտվեց, Արամը մոտեցավ ինձ։
— Մա՛մ, մի բան ասեմ։
— Ասա։
— Ես այն օրը շատ անհարմար դրության մեջ դրեցի քեզ։
Նայեցի նրան։
Նա շարունակեց.
— Բայց հիմա հասկանում եմ՝ դու կարող ես ինքդ որոշել, ում հետ շփվել։
Ես գրկեցի որդուս։
— Շնորհակալ եմ, տղա՛ս։
Երբ հյուրերը գնացին, տունը լռեց։
Ռուբենը զանգեց։
— Սեդա՛, հասա տուն։
Ես ծիծաղեցի։
— Լավ է։
Նա մի պահ լռեց։
Հետո ասաց.
— Քո տղան շատ լավ մարդ է։
— Գիտեմ։
— Բայց մի քիչ անհանգիստ է։
Ես սկսեցի ծիծաղել։
— Դա էլ գիտեմ։
Հետո Ռուբենը հարցրեց.
— Վաղը երեկոյան նորից զբոսնելու գնա՞նք։
Ես համաձայնեցի։
Հեռախոսը դրեցի։
Մի քանի րոպե անց Արամից նոր հաղորդագրություն եկավ։
«Մա՛մ, տեսախցիկի մուտքի կարգավորումները փոխել եմ, ինչպես պայմանավորվել էինք։ Եթե պետք լինի, կօգնեմ նորից ստուգել»։
Ես ժպտացի։
Հետո պատասխանեցի.
«Շնորհակալ եմ, տղա՛ս։ Իսկ վաղը երեկոյան տանը չեմ լինելու։ Զբոսնելու եմ գնում»։
Նա գրեց.
«Ռուբենի հե՞տ»։
Ես մի պահ մտածեցի։
Հետո պատասխանեցի.
«Հնարավոր է»։
Եվ ամբողջ երեկո ծիծաղում էի՝ պատկերացնելով որդուս դեմքը այդ հաղորդագրությունը կարդալիս։
